Guus

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cyrano de Bergérac door Arie Teeuwisse, 1967

 

 

Toneelsensatie

 

In 1962 bracht het Rotterdams Toneel de heldenkomedie Cyrano de Bergerac uit 1897 op de planken. Cyrano, “even rap van rapier als van tong”, was een man met een groot uitgevallen reukorgaan wat hem onzeker maakte in de liefde. Ook zijn hart was groot en hij hielp zijn mededinger met het verwoorden van diens liefde voor de vrouw die hij zelf liefhad. De opvoering was een groot succes en vooral de vertolking van de hoofdrolspeler Guus Hermus (1918-2001) als Cyrano werd alom geprezen. De Nederlandse taal blijkt rijk gezien de superlatieven die langs komen in de kranten uit die dagen:

 

Glansrol, geweldig, grandioos, grootse rol, weergaloos, virtuoos, indrukwekkend, meeslepend, briljant, onvergetelijk, magistraal, spectaculair, prestatie van een reus, legendarische vertolking, fenomenaal gespeelde rol, magnifieke Cyrano-prestatie, Hermus oogst lauweren, triomf van Hermus als Cyrano..

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tegenslagen

 

De uitvoering kende tegenslagen maar kreeg daardoor geregeld media-aandacht: de première werd uitgesteld wegens ziekte van Hermus, Hermus kreeg bovendien in de loop der tijd griep, stemproblemen en een hernia, hij speelde de laatste voorstelling op pijnstillers. De reeks voorstellingen kreeg een abrupt einde omdat het toneelgezelschap door een directiewisseling uiteenviel. Het stuk werd 75 keer opgevoerd en liep van 9 februari - 21 juni.

 

Een studio-opname voor de televisie bleek niet haalbaar maar de slotvoorstelling werd geregistreerd en zou 29 november dat jaar uitgezonden worden. Echter, prinses Wilhelmina overleed en de uitzending werd afgeblazen, twee maanden later kwam het alsnog op de beeldbuis.

 

 

Links: Het Vrije Volk 16-6-1962

 

 

 

 

 

Inspiratie

 

Twee beeldhouwers werden geïnspireerd door de figuur Cyrano: Hans Bayens en Arie Teeuwisse. Bayens maakte een Cyrano in actie met de degen, het beeld staat in de Stadsschouwburg in Nijmegen. Teeuwisse maakte een trotse ongenaakbare Cyrano

die geplaatst werd bij het St. Stanislauscollege in Delft. Ook in de Schouwburg te Amstelveen staat een exemplaar evenals in Museum Beelden aan Zee.

 

 

 


 

Arie Teeuwisse (1919-1993)

Wikipedia

 

 

 

           

 

             Citaten uit Het Nieuwsblad van het Noorden, 22 februari 1991:

 

“Stand,” zegt Arie Teeuwisse zijn oud-docent Bronner op de Amsterdamse Rijksacademie na, “is expressie. Vergeet niet: beeldhouwen is toneel. Door een goede stand gaat een beeld leven.”

 

Van ‘dikke’ woorden over kunst moet de 71-jarige Amsterdamse beeldhouwer niets hebben. Hij betitelt zichzelf graag als ambachtsman. Zijn vak is beeldhouwen en aan zo’n vak moeten ‘de mensen plezier kunnen beleven’. Met eigentijdse kunst heeft deze ‘volkskunstenaar’ weinig op.

 

Hij brandmerkt zijn vroegere collega’s aan de Rotterdamse academie die elk jaar naar de hot spots van het kunstbedrijf stormden om terug te komen “met emmers vol boeken, catalogi en wat dies meer zij, over Beuys, Warhol en andere warhoofden.”

 

Een beeld moet ook een verhaal hebben, vindt Teeuwisse.

 

 

 

 

 

 

 


 

Museum Beelden aan Zee, Scheveningen Den Haag

 

Foto’s:  maart 2012 en juli 2014

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

 

Startpagina Museum Beelden aan Zee