Oud wijf

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Granny’s knot door Shinkichi Tajiri, 1996

 

 

Labiel

 

Tajiri over zijn knopen: "Ik wil dat mensen zelf betekenis kunnen geven aan mijn kunstwerken. Met mijn 'knopen' wil ik een helder statement maken, zorgen voor onmiddellijke communicatie tussen werk en beschouwer". Er zijn diverse betekenissen aan de knoop toegekend. Zo symboliseert het voor de één verbondenheid, omarming, harmonie en voor de ander een moeilijke situatie, een lastige kwestie, een probleem, voor weer anderen staat het voor een magisch symbool of voor spankracht.

 

Een ‘ouwewijvenknoop’ of ‘oud wijf’ (granny’s knot) is een verkeerd  gelegde platte knoop (square knot), hij slipt snel los als er spanning op komt.

 

 

Knooptechnisch is een ‘oud wijf’ geen goede knoop, hij is niet bestand tegen spanning. Als de knoop symbool staat voor sterke verbondenheidheid, hechte eenheid en harmonie dan staat de granny’s knot voor een labiele relatie en zwakke verbintenis.

 

 

 

 

 

                                                                                                                      Granny’s knot bij de watermolen van Baarlo

 

Knopendorp

 

In 1962 vestigde Tajiri zich met zijn gezin op kasteel Scheres te Baarlo (Noord Limburg), hij zou er de rest van zijn leven blijven wonen. Tot 1989 was hij vaak afwezig vanwege een docentschap in Berlijn, maar na zijn pensionering trok hij de band met zijn woonplaats aan. In 1991 werd de knoop-sculptuur Connection of Verbinding bij de entree van het dorp geplaatst, zes andere knopen volgden en Baarlo kreeg daarmee naast een ‘Knopen-wandelroute’ de bijnaam ‘Knopendorp’.

 

Tajiri stuurde geen nota. Met de beeldhouwer werd afgesproken dat zijn ontwerpen dubbel uitgevoerd zouden worden op rekening van de gemeente en sponsors, Tajiri ontving het tweede exemplaar. Dat betekent dat elke knoop in Baarlo een evenknie heeft of had in de collectie van de kunstenaar.

 

 

 

 

 

Vriendschap

 

Granny’s knot werd in 1996 vlakbij de watermolen van Baarlo geplaatst. Twee jaar eerder had Tajiri het andere exemplaar geschonken aan de gemeente Bruyères in het departement Vosges, Frankrijk. In de Tweede Wereldoorlog heeft het bataljon 442nd RCT waar Tajiri ook toe behoorde, Bruyères bevrijd en een ander ingesloten bataljon ontzet. Tajiri herstelde op dat moment in Italië van eerder opgelopen ernstige verwondingen. Tijdens het 50-jarig bevrijdingsfeest van Bruyères werd het kunstwerk dat de titel ‘Friendship knot’ kreeg, overgedragen in aanwezigheid van bijna 800 veteranen.

 

 

 

In 2004 bezocht Tajiri (2e links) Bruyères in verband met de 60ste ‘jaardag’

 van het 442nd RCT (Foto: www.javadc.org)

 

 

Nagieting

 

De Granny’s knot ofwel Friendship knot heeft na een kleine vijftien jaar een nagieting gekregen in aluminium. De dubbele naam is gebleven. In 2008 heet de aluminium-versie op een tentoonstelling in Venlo Granny’s knot, op de tentoonstelling ‘My sectret garden’ bij Kasteel Keukenhof in 2013 heet het beeld Friendship knot.

 

 

 

 

‘Friendship knot’ -de aluminium versie- op de tentoonstelling ‘My secret garden’ op het landgoed Kasteel Keukenhof in 2013

 

 

 


 

Shinkichi Tajiri  (1923-2009)

 

Tajiri is in Amerika geboren uit Japanse ouders. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Japanners beschouwd als staatsvijanden en opgesloten in concentratiekampen, ook Tajiri en zijn familie. Om te ontsnappen aan het kamp meldde hij zich aan bij het leger en vocht mee in Italië. Na de oorlog studeerde Tajiri aan het Art Institute in Chicago, maar vertrok in 1948 naar Parijs uit protest tegen de behandeling die de Japanners in de oorlog hadden ondergaan.

 

In Frankrijk schoolde hij zich verder bij Zadkine en Léger en vestigde zich in 1956 in Nederland. Met Wessel Couzijn, Hans Verhulst, Ben Guntenaar en Carel Kneulman richtte hij in 1959 de ‘Groep A’dam’ op, het werk van de groep werd gekarakteriseerd als ‘de Cobra van de Nederlandse beeldhouwkunst’.

 

In het begin van zijn loopbaan maakte hij grillige objecten van schroot. Uit geldnood ging hij op zoek naar goedkope materialen en bij een schroothandelaar construeerde hij ‘junksculpturen’. Wegens plaatsgebrek moest hij deze beelden vaak weer op de schroothoop achterlaten. Later experimenteerde hij met uiteenlopende materialen. In 1967 maakte hij zijn eerste knoopsculptuur als reactie op de negatieve ontvangst van een serie machine-achtige beelden. Tajiri over die beelden: “Het was mijn reactie op de Amerikaanse oorlogsindustrie, die zoveel mogelijk mensen wilde doden voor zo weinig mogelijk geld.”

 

 

 

 

 

 

Handelsmerk

 

Tajiri heeft daarna nog veel kunstwerken in knoopvorm gemaakt, het werd in de jaren negentig zijn handelsmerk genoemd. De beeldhouwer: “Een knoop is een knoop. Met de interpretatie daarvan kan niets misgaan" en "Ik wil dat mensen zelf betekenis kunnen geven aan mijn kunstwerken”.

 

 

Wikipedia

 

www.shinkichi-tajiri.com

 

 

 


 

Kasteelweide ’t Kempke, Baarlo

 

Foto’s: april 2009, april en oktober 2013

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

Startpagina Knopendorp Baarlo met beelden van Shinkichi Tajiri