Poortknoop

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Overhand temple knot door Shinkichi Tajiri, 1997

 

De knoop staat op de dijk die het dorp moet beschermen tegen een extreem hoge waterstand van de Maas.

 

 

Shimenawa en Torii

 

De oorspronkelijke religie in Japan is Shinto, ‘de weg der goden’; de kami, de natuurgeesten, werden en worden met rituelen vereerd. Heilige plaatsen  -bij speciale gelegenheden ook zakelijke panden en woningen-  worden bij de ingang gemarkeerd met een shimenawa, een geknoopt touw of koord. Het dient voor het weren van kwade geesten en de aanwezigheid, de verblijfplaats van kami aan te geven.

 

De soms kunstig geknoopte touwen hangen vaak om bomen, palen en rotsen. De toegang tot een Shinto heiligdom wordt gemarkeerd door een toegangspoort of tempelpoort, een torii. Ook aan de poort kan een shimenawa gebonden worden en Tajiri heeft met het beeld ‘Overhand temple knot’ het geknoopte koord en de poort tot een eenheid gesmeed.

 

De knoop-sculptuur staat over een toegangsweg tot het dorp Baarlo.

 

 

Rechts: Japan, een shimenawa om een boom

  

 

 

 

 

Knopendorp

 

In 1962 vestigde Tajiri zich met zijn gezin op kasteel Scheres te Baarlo (Noord Limburg), hij zou er de rest van zijn leven blijven wonen. Tot 1989 was hij vaak afwezig vanwege een docentschap in Berlijn, maar na zijn pensionering trok hij de band met zijn woonplaats aan. In 1991 werd de knoop-sculptuur Connection of Verbinding bij de entree van het dorp geplaatst, zes andere knopen volgden en Baarlo kreeg daarmee naast een ‘Knopen-wandelroute’ de bijnaam ‘Knopendorp’.

 

Tajiri stuurde geen nota. Met de beeldhouwer werd afgesproken dat zijn ontwerpen dubbel uitgevoerd zouden worden op rekening van de gemeente en sponsors, Tajiri ontving het tweede exemplaar. Dat betekent dat elke knoop in Baarlo een evenknie heeft in de collectie van de kunstenaar.

 

 

 

 

Alle Baarlo-knopen, behalve de eerste knoop ‘Verbinding’, zijn vervaardigd uit platte ‘linten’ gietijzer.

 

 

 


 

Shinkichi Tajiri  (1923-2009)

 

Tajiri is in Amerika geboren uit Japanse ouders. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Japanners beschouwd als staatsvijanden en opgesloten in concentratiekampen, ook Tajiri en zijn familie. Om te ontsnappen aan het kamp meldde hij zich aan bij het leger en vocht mee in Italië. Na de oorlog studeerde Tajiri aan het Art Institute in Chicago, maar vertrok in 1948 naar Parijs uit protest tegen de behandeling die de Japanners in de oorlog hadden ondergaan.

 

In Frankrijk schoolde hij zich verder bij Zadkine en Léger en vestigde zich in 1956 in Nederland. Met Wessel Couzijn, Hans Verhulst, Ben Guntenaar en Carel Kneulman richtte hij in 1959 de ‘Groep A’dam’ op, het werk van de groep werd gekarakteriseerd als ‘de Cobra van de Nederlandse beeldhouwkunst’.

 

In het begin van zijn loopbaan maakte hij grillige objecten van schroot. Uit geldnood ging hij op zoek naar goedkope materialen en bij een schroothandelaar construeerde hij ‘junksculpturen’. Wegens plaatsgebrek moest hij deze beelden vaak weer op de schroothoop achterlaten. Later experimenteerde hij met uiteenlopende materialen. In 1967 maakte hij zijn eerste knoopsculptuur als reactie op de negatieve ontvangst van een serie machine-achtige beelden. Tajiri over die beelden: “Het was mijn reactie op de Amerikaanse oorlogsindustrie, die zoveel mogelijk mensen wilde doden voor zo weinig mogelijk geld.”

 

 

 

 

 

 

Handelsmerk

 

Tajiri heeft daarna nog veel kunstwerken in knoopvorm gemaakt, het werd in de jaren negentig zijn handelsmerk genoemd. De beeldhouwer: “Een knoop is een knoop. Met de interpretatie daarvan kan niets misgaan" en "Ik wil dat mensen zelf betekenis kunnen geven aan mijn kunstwerken”.

 

 

Wikipedia

 

www.shinkichi-tajiri.com

 

 

 

 


 

Maasstraat / Vergelt, Baarlo

 

Foto’s: 30 april 2013

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

Startpagina Knopendorp Baarlo met beelden van Shinkichi Tajiri