Berlinde de Bruyckere

 

 

Gemeentemuseum Den Haag

 

voorjaar 2015

 

 

 

 

 

 

Existentiële eenzaamheid

 

Berlinde de Bruyckere (1964) is een Vlaamse beeldhouwer. De kinderjaren, van haar 5e tot haar 16e, bracht ze door op een internaat onder het bewind van strenge nonnen. Voor haar ouders een vanzelfsprekendheid, zij waren drukbezette zelfstandigen en wilden het beste voor hun kind. Voor De Buyckere is het een tijd met een paar fijne herinneringen – vriendschappen zijn er ontstaan, ze heeft er discipline geleerd – maar vooral een tijd met existentiële eenzaamheid. Het klimaat was zeer afstandelijk, vertelde de kunstenares in een interview, “er waren nooit warme nesten waar je terecht kon met je vragen of iemand die je een knuffel gaf, dat bestond niet.”

 

Ze vond troost in tekenen “voor een deel uit eenzaamheid; omdat ik op die kostschool geen ouders had om mijn hart te luchten; omdat ik me soms slecht voelde en niet wist wat ik met die gevoelens moest doen” en ging op haar 16e naar het Sint Lucas in Gent, een school voor kunstambachtelijk onderwijs. Na de opleiding gaf ze tekenles om in haar onderhoud te voorzien, en werkte daarnaast in volkomen artistieke vrijheid aan haar kunst. In 2003 was haar werk voor het eerst te zien in het Italiaans Paviljoen tijdens de Biënnale van Venetië en daarmee brak ze internationaal door. In 2013 vertegenwoordigde ze België op de Biënnale.

 

 

 

 

 

 

Thema’s

 

Als fundamentele thema’s in haar werk noemt De Bruyckere: “kracht en kwetsbaarheid, leven en dood, beklemming en bescherming, eros en thanatos, verlangen en lijden, eenzaamheid en eenwording”

 

Uit een interview: De piëta-gedachte vind ik heel herkenbaar in veel beelden van de televisie. Mensen die iemand verliezen en woordeloos zitten en niet meer kunnen deelnemen aan de maatschappij om dat verlies. Dan denk ik aan Rogier van der Weyden [schilder 15e eeuw] die piëtas schilderde om in de kerken op te hangen, heel bewust met het idee dat mensen daar voor konden gaan zitten en konden huilen. [..] Dat vond ik zo mooi. Toen ik dat hoorde dacht ik: misschien is dat mijn taak, troost bieden.

 

 

 

 

 

 

Recept: schoonheid

 

In interviews vertelde De Bruyckere over haar werkwijze: “Ik begin altijd met een iconisch beeld: het menselijk lichaam, het paard, bomen, het hert. Het zijn beelden die iedereen herkent, maar ik probeer ze te manipuleren met behulp van mijn beeldtaal. Omdat ik met herkenbaar beeld begin, nemen mensen meer de moeite de lagen te lezen waaruit mijn beelden zijn opgebouwd. Schoonheid toevoegen aan mijn werk is mijn recept om gemakkelijker over moeilijke en existentiële onderwerpen te praten.”

 

Het zijn moeilijke beelden, ze zijn niet hapklaar. In elk beeld zit er een soort aantrekken, maar tegelijkertijd ook een soort afstoten. Sommigen willen er dan ook van wegkijken, wat ik volkomen kan begrijpen. Zij die er van wegkijken, kunnen dus geen ingang vinden in dat werk.”

 

 

 

 

 

 

Metamorfose

 

Het Gemeentemuseum Den Haag schrijft over de tentoonstelling: Het lichaam en hoe dit lichaam zichtbaar kan lijden vormt het centrale thema in het oeuvre van De Bruyckere. Vandaag de dag zijn we bijna immuun voor lijden door de overvloed van afschuwelijke beelden die we via de massamedia binnenkrijgen. Berlinde De Bruyckere probeert ons met haar werk opnieuw gevoelig te maken voor het diepmenselijk, tijdloos lijden dat over heel de wereld gelijk is. Ze doet er ons naar kijken en bij stilstaan, maar legt de interpretatie van haar werk niet vast. Daarbij tast ze feilloos af hoever ze kan gaan in het visualiseren van fysieke en emotionele pijn.

 

 

 

 

 

 

 


 

Tentoonstelling ‘Berlinde de Bruyckere’, Gemeentemuseum Den Haag, voorjaar 2015

 

Foto’s: mei 2015

 

 

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

 

Startpagina De Bruyckere