New Babylon

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gele sector door Constant Nieuwenhuys, 1958

 

 

Unitair urbanisme

 

Constant was medeoprichter van de groep Cobra. Hij pleitte in die tijd al voor een nieuwe samenleving met kunst. Enkele jaren na de opheffing van Cobra in 1951, legde Constant de schilderskwast neer en startte met de ontwikkeling van een groot ideologisch urbanisch project, het New Babylon.

 

New Babylon is een ontwerp voor een nieuwe woon- en maatschappijvorm. De mechanisering en automatisering zal in de toekomst de mens alle arbeid uit handen nemen was de gedachte. De ‘burgelijke mens’ had afgedaan, de ‘spelende mens’ -Homo ludens- was opgestaan. Vrije tijd wordt tijd van leven.

 

New Babylon is een model van hoe de wereld eruit zou kunnen zien als het zover is. Een nieuwe manier van wonen moet verveling tegengaan. Veranderlijkheid is de nieuwe norm. Leefruimtes hebben verschuifbare wanden waardoor steeds nieuwe situaties gevormd worden, het decor wisselt voortdurend.

 

 

 

 

 

Nomadische stad

 

De mens zal vervreemd ronddolen en zich zonder intentie verplaatsen. Dat schept de mogelijkheid tot onverwachte ontmoetingen en wendingen. De bewoners van New Babylon zijn in feite nomaden geworden omdat de omgeving waarin zij leven steeds een andere vorm zal hebben. Constant: “New Babylon is een nomadische stad. Niets ligt vast.” De publieke, collectieve ruimte zal een 80% van de stad beslaan, privé-ruimten zijn teruggedrongen tot het absolute minimum.

 

Constant: “Het gaat erom het onbekende te bereiken door de ontregeling van alle zinnen.” Hij zag New Babylon niet als een betere wereld  zei hij twee jaar voor zijn dood, maar als een andere wereld. Het was voor hem geen utopie. “Een utopist bedenkt iets wat in de fantasie bestaat, maar niet realiseerbaar is. New Babylon is wel degelijk realiseerbaar. De technische middelen zijn er, menselijk gezien is er grote behoefte aan en vanuit sociaal oogpunt is er een dwingende noodzaak.”

 

Aan de andere kant was Constant ook bang voor een al te letterlijke uitwerking: “New Babylon is geen model dat nagevolgd moet worden, maar een illustratie van een levenswijze in een veronderstelde samenleving.Ik ben ook geen vormgever, maar een uitdager.”

 

 

 

 

 

 

Constant gaf iedere sector van New Babylon een naam gebaseerd op de eigenschappen van de ruimten. De Gele sector dankt zijn naam aan de kleur van het vloeroppervlak, het vrolijke geel nodigt de Homo ludens uit tot spelen. In deze sector zijn de woningen en technische ruimten in torens gesitueerd die de metalen constructie dragen. De wandelementen van de vertrekken zijn demontabel waardoor de indeling van de ruimten steeds veranderd kan worden.

 

Constant: "De sectoren veranderen door alle activiteit die zich daarbinnen ontwikkelt telkens van vorm en atmosfeer.  Niemand zal ooit kunnen terugkeren naar een plaats die hij voordien bezocht heeft, niemand zal ooit een beeld herkennen dat in zijn geheugen bestaat, niemand ook zal daarom in gewoonten komen te vervallen."

 

'Het gaat erom het onbekende te bereiken door de ontregeling van alle zinnen'. Dit was het motto van Constant voor zijn beschrijving van de ‘Newbabyloniese Kultuur’.

 

 

 

 

 

 

Paradijs

 

Constant creëerde de toekomstige stad in maquettes, schilderijen, teksten en door het houden van lezingen. Hij verklaarde in 1966: “Verlangen is het lot van de kunstenaar, het leeft los van de realisering. New Babylon is de visie van een kunstenaar op de wereld en als verlangen is het zo oud als de wereld, noem ’t het aards paradijs. Maar voor ’t eerst in de historie heeft het een concrete basis; nú kan het omdat de arbeid opgeheven kan worden. Als vrijkomende arbeidskracht onverkoopbaar wordt, betekent dat de ondergang van het kapitalistische principe. Je merkt het nu al: de mensen zijn er intuïtief bang voor; ze zien het als een bedreiging van hun bestaan. Angst voor de automatie.”

 

“In de New Babylonische cultuur is het kortstondige, het voorbijgaan van de tijd, een essentiële factor. Men zou New Babylon het absolute ‘Gesamtkunstwerk’ kunnen noemen, de synthese van alle menselijke activiteiten, de maatschappij als kunstwerk, de stad van de technische massamens, de mens uit het arbeidsloze tijdperk.”

 

 

 

 

 

 

 


 

Constant Nieuwenhuys (1920-2005), kortweg Constant

 

Zijn naam wordt ook geschreven als Constant Nieuwenhuis. Constant was lid van de groep Cobra (Wikipedia) die opgeheven werd in 1951. Constant heeft de Cobragroep achteraf bestempeld als een mislukking. Het had, vond hij, ‘pseudo-experimentele kunst’ voortgebracht, en was gebaseerd op een volkomen vals idee van vrije kunst. Kunst, en zeker de schilderkunst, is niet vrij aldus Constant, maar de ‘slaaf van een kunstmatig in leven gehouden verleden, en van de handel.

 

Miskend

 

Constant voelde zich miskend wat betreft zijn ideeën over de toekomstige mens en zijn leefomgeving: “Men wist jarenlang niet wat men met mijn werk aan moest. Ik heb boeken over New Babylon in eigen beheer moeten uitgeven.”

 

 

 

 

 

                       Constant in Wikipedia

 

 

 


 

Gemeentemuseum Den Haag

Stadhouderslaan

 

Foto’s:  februari en oktober 2014

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

 

Startpagina Beelden in Gemeentemuseum, Den Haag