Picasso aan Zee

 

Pablo Picasso, keramiek & sculptuur

 

Museum Beelden aan Zee, 2016-2017

 

 

 

 

 

 

 

De periode 1947-1961

 

De tentoonstelling ‘Picasso aan Zee’ beslaat de periode 1947-1961. Met de vele wisselingen van geliefden in zijn leven, wisselde Picasso ook vaak van huis en woonplaats. Ook zijn stijl van werken kon veranderen met de komst van een nieuwe vrouw in zijn leven; de onveranderlijk jonge dames zijn verweven met zijn kunst. De periode 1947-1961 in vogelvlucht:

 

 

- Aanloop  Toen Picasso (61) voorjaar 1943 de schilder Françoise Gilot (21) leerde kennen, had hij een wettig echtgenote en twee minnaressen. Zijn vrouw Olga Khokhlova en zoon Paulo verliet hij in 1935 voor zijn maîtresse Marie-Thérèse Walter die zwanger was van zijn dochter Maya. Hij begon een relatie met Marie-Thérèse toen ze zeventien was. Scheiden wilde Picasso niet, hij wilde zijn bezit niet delen. In 1936 werd Dora Maar (29) eveneens zijn minnares en in de oorlog woonde hij met haar op de zolder boven zijn atelier. Hun samenzijn eindigde toen hij met Françoise Gilot een affaire begon. Picasso vierde de bevrijding van Parijs in 1944 nog met Marie-Thérèse en dochter Maya, maar daarna raakten ook zij op de achtergrond.

 

- 1946  Françoise trekt bij Picasso in, ze wonen in zijn Parijse atelier. Het stel verblijft geregeld in het zuiden van Frankrijk, onder andere in het huis dat Picasso voor Dora Maar had gekocht en in de kustplaats Antibes. Picasso schildert ‘La joie de vivre’, met een naakt dansende Françoise aan de Middellandse Zee. Dat jaar zet Picasso zijn eerste schreden op het gebied van keramiek. Hij bezoekt de aardewerkfabriek Madoura in Vallauris en beschildert een paar dingen die hij achterlaat om te drogen en te laten bakken.

 

- 1947  In mei wordt zoon Claude geboren. Drie maanden later gaat Picasso opnieuw langs bij de Madoura in Vallauris om te zien wat er van zijn werk van het jaar daarvoor geworden is. Hij raakt in de ban van de mogelijkheden van keramiek en gaat een intensieve samenwerking aan met het echtpaar Ramie van de aardewerkfabriek. Binnen een jaar maakt hij circa 2000 werken (inclusief oplagen).

 

- 1948  In de zomer verhuizen Picasso en Françoise naar het huis ‘La Galloise’ in de heuvels van Vallauris. De woning komt op haar naam te staan. Picasso leeft zich uit in aardewerkkunst. Bij het beschilderen van voorgevormde borden, schotels en vazen, wordt het keramiek gebruikt als vervanger van canvas. Maar met het kneden en vervolgens beschilderen van vormen komen beeldhouwen en schilderen samen. In december opent de eerste keramiektentoonstelling van Picasso in Parijs.

 

Verschijning van het boek ‘Les sculptures de Picasso’ door D.H. Kahnweiler met foto’s van Brassaï.

 

 

 

 

 Picasso en Françoise op de opening van de eerste keramiektentoonstelling in Parijs, december 1948

 

 

 

 

 

 

 

               

 

                      

 

                  Citaat uit Het Vrije Volk, 23 juli 1957; n.a.v. een expositie keramiek van Picasso in het Boymans van Beuningen

 

                  De edities zijn gemaakt door de Madoura-fabriek naar een voorbeeld van of met een mal (stempel) gemaakt

                  door Picasso.

 

 

- 1949  Picasso bezoekt verschillende Vredescongressen, hij heeft het symbool van de vredesduif geleverd voor de posters. Op de openingsdag van het congres in Parijs, 19 april 1949, wordt zijn dochter geboren. Ze krijgt de naam Paloma, duif in het Spaans.

 

Door het boek ‘Les sculptures de Picasso’ wordt de kunstenaar ook breed bekend als groot beeldhouwer. Zijn interesse in keramiek verflauwt, hij richt zich meer op schilderen en beeldhouwen. Hij koopt een voormalige parfumeriefabriek en richt er gescheiden ateliers in voor schilderen en beeldhouwen. Hij maakt in de jaren die volgen een aantal beelden met het thema vruchtbaarheid, waaronder een zwangere geit, een baviaan met jong, een zwangere vrouw en een vrouw achter een kinderwagen.

      

 

                                               Het Vrije Volk, 2 augustus 1951

 

In een interview vertelt de dan 90-jarige Françoise Gilot: “Pablo wanted me to be pregnant all the time, because then I was weaker and not quite myself. After the second child, I said enough was enough. Picasso made this sculpture of a pregnant woman and when I told him I didn’t like it, he hacked her feet off.”

 

 

 

 

                                                                                                                      Foto: Robert Doisneau, 1952

 

 

 

 

 

 

- 1951  De relatie tussen Picasso en Françoise verslechtert onder andere door Don Juangedrag van de kant van Picasso (een vriendinnetje) en door zijn afstandelijkheid en opvliegende en dominante karakter. Ze waarschuwt Picasso dat ze hem zal verlaten als er geen verandering komt. De reactie van Picasso: “Niemand verlaat een man als ik.” Françoise reageert daarop met: “We zullen zien.” Picasso tekent ‘Le départ’ in verschillende versies. In interviews verklaart Françoise later dat ze alleen nog bleef vanwege de kinderen, anders was ze onmiddellijk opgestapt.

 

In 1964 publiceerde Françoise Gilot het boek ‘Life with Picasso’. Enkele uitspraken van de kunstenaar die ze optekende: “Voor mij bestaan er maar twee soorten vrouwen: godinnen en vloermatten.” Gilot voegde daaraan toe: “En als hij dacht dat ik me soms te zeer een godin voelde, deed hij zijn best me in een vloermat te veranderen. Bij een andere gelegenheid: “Niemand betekent werkelijk iets voor mij. Wat mij betreft zijn andere mensen niet veel meer dan die stofjes in de zon. Als ik wil, veeg ik ze met een bezem weg.” Nadat hij Françoise een keer verweten had een soort engel te zijn, bracht Picasso een brandende sigaret dichtbij haar wang en zei: “En ik ben een duivel”.

 

- 1952  In de herfst stelt mevrouw Ramié van de aardewerkfabriek Madoura haar nicht Jacqueline Roque (25) aan als verkoopster van aardewerk. Nicht vervangt tijdelijk een zwangere medewerkster. Ze vergezelt al snel Picasso naar een stierengevecht.

 

- 1953  Na twee jaar twijfelen verlaat Françoise Picasso alsnog op 30 september en neemt de kinderen mee. Picasso is verbijsterd en kan alleen nog ‘merde’ uitbrengen als ze wegrijden. Jacqueline begint voor hem te zorgen en verblijft geregeld in ‘La Galloise’ (Françoise treft haar eigen achtergebleven kleding vermaakt en gedragen aan in de paasvakantie het jaar daarop). Winter 1953-54 maakt Picasso een serie van zeventig tekeningen over ‘De schilder en zijn model’. De schilder geeft hij weer als een oude man, een clown, een gedrocht, het gezicht vaak verbergend achter een masker; het model is jong en ongenaakbaar.

 

Peintre et modèle, 1953 (niet op de expositie)

    

 

 

 

 

                                                                                                                              Colombe, 1954

                                Duif in de vorm van een stijgbeugelvaas uit de oude Moche-cultuur (Zuid Amerika)

 

 

 

                                                                                    Nature morte aux quatre poissons, 1957

                                                       Stilleven met vier vissen

 

 

 

- 1954  Picasso (73) vraagt in het voorjaar Sylvette David (19) voor hem te poseren en probeert haar te verleiden. Later dat jaar trekt Jacqueline bij hem in, in zijn onderkomen in Parijs.

 

- 1955  De wettige ega van Picasso, Olga, overlijdt, Picasso gaat niet naar de begrafenis. De kunstenaar was bang voor de dood, hij zei eens: “Ik denk steeds aan de dood. Zij is de enige vrouw die mij nooit verlaat.”

 

Later dat jaar verhuist hij met Jacqueline (‘mevrouw Z’ op zijn schilderijen) naar de villa ‘La Californie’ in Cannes. ‘La Galloise’ wordt door hen ontruimd, de persoonlijke bezittingen (schilderijen, tekeningen, boeken, brieven) van Françoise verdwijnen.

 

- 1956  Picasso maakt een serie beelden van badgasten aan het strand van Cannes. Ter gelegenheid van zijn 75e verjaardag op 25 oktober, organiseren de pottenbakkers van Madoura een diner.

 

- 1957  Picasso werkt aan begin van het jaar weer veel met keramiek. Met de Noor Carl Nesjar begint Picasso met het maken van monumentale sculpturen van gezandstraalde betonplaten. In Nederland staan een vogel in het Vondelpark Amsterdam en een portret van Sylvette in Rotterdam.

 

- 1958  De woning ‘La Californie’ in Cannes is een grote toeristenattractie geworden en het gebied rondom wordt ontwikkeld, er verrijzen hoge gebouwen. Picasso koopt daarom het slot Vauvenargues vlakbij Aix-en-Provence en woont en werkt daar geregeld vanaf februari 1959.

 

- 1961  Picasso (79) en Jacqueline (35) trouwen in stilte in Vallauris en verhuizen naar een andere villa, ‘Notre-Dame-de-Vie, vlakbij Cannes. Ze leven in afzondering, ontvangen bijna niemand. Picasso maakt beelden van plaatijzer.

 

 

 

 

 

 

 

Bezeten kunstenaar

 

Picasso was bovenal een bezeten kunstenaar. Hij zei eens: “Voor mij telt de tijd niet. Tijd bestaat niet, alles wat erop aankomt, alles wat belangrijk is, is door te gaan met scheppen.” Zijn zoon Claude Ruiz-Picasso: “Hij was altijd met zijn werk bezig, in zijn leven telde alleen dat, de rest was amusement. De kinderen? amusement. Eigelijk leidden die dingen alleen maar af.”

 

In maart 1963 schreef Picasso in een schetsboek: “La peinture est plus forte que moi, elle me fait faire ce qu’ elle veut.” Het schilderen is sterker dan ik, ze dwingt me te maken wat wat zij wil.

 

 

 

 

Na zijn dood werd het werk dat Picasso had opgeslagen, geïnventariseerd. Het bleek te gaan om ondermeer 1.228 sculpturen,  2.800 keramieken, 1.885 schilderijen, 11.748 tekeningen en verder nog lithografiën, andere prints en schetsboeken, in totaal – de cijfers variëren nogal – een 45.000-70.000 stukken.

 

 

 

 

 

                                     La peinture est plus forte que moi, elle me fait faire ce qu’ elle veut

 

 

 


 

Tentoonstelling ‘Picasso aan Zee, keramiek & sculptuur’ in Museum Beelden aan Zee, 2016-2017

 

Foto’s: januari 2017

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

 

Startpagina Pablo Picasso