Yinka Shonibare

 

Paradise beyond

 

Gemeentemuseum Helmond 2016-2017

 

 

 

 

 

 

 

Authentiek

 

Yinka Shonibare werd in 1962 geboren in Londen, maar verhuisde op zijn derde naar Nigeria, het land waar de roots van zijn familie liggen. Zijn vader was advocaat en op werd school Engels gesproken, thuis Yoruba. Op 17-jarige leeftijd keerde hij terug naar de Engelse hoofdstad om zijn opleiding te vervolgen. In 2004 werd hij genomineerd voor de Turner Prize en in 2005 ontving hij van de Britse koningin de eretitel Member of the 'Most Excellent Order of the British Empire' (MBE). Sindsdien voert hij de titel MBE achter zijn naam.

 

Shonibare over zijn achtergrond: “I didn’t feel inferior to anyone (adding with a laugh): if anything, I felt they were inferior to me” en

"I'm the elite in Nigeria. Coming here, I didn't feel any different. But there is a perception that if you're of a totally different race, you're possibly of a different class."

 

Op de kunstacademie in Londen werd hem duidelijk hoe de witte man er over dacht. Hij was bezig met het maken van kunst over de Russische Perestroika toen een leraar hem vroeg: “Why are you making work about Perestroika? You are African, aren’t you? Why don’t you make authentic African art?”

 

Shonibare: “I didn’t know how to be authentic. What would I do if I was being authentic?” en “There are certain expectations people have and you either ignore them completely or you take the piss out of them”.

 

“I should have actually understood all along that there is a way in which one is perceived, and there’s no getting away from it. And I realized that if I didn’t deal with it, I would just be described forever as a black artist who doesn’t make work about being black.”

 

 

 

                         

 

                                                                                                                              Zelfportret (naar Andy Warhol) #6, 2013

 

 

Afrikaans textiel

 

Op zoek naar de Afrikaanse authenticiteit bezocht Shonibare in Londen een winkel met stoffen populair in West Afrika en ontdekte tot zijn verbazing dat de beste Afrikaanse stoffen in Nederland gemaakt werden (‘Dutch wax’) en dat de patronen ontleend waren aan Javaanse batiks. Het idee dat het zogenaamde typisch Afrikaans textiel helemaal niet Afrikaans was, verrukte de kunstenaar, hij vond het een mooie metafoor voor globalisering en kolonisatie. "I found that more interesting than being authentic" en “The material was the idea.” Vanaf dat moment vormde de  in Nederland gemaakte Afrikaanse stoffen zijn medium.

 

Het stelde hem ook in de gelegenheid ‘beauty and extravagance’ te onderzoeken. "I didn't see aesthetic pleasure as purely a domain of the white male. I thought I could occupy that space while challenging it as well."

 

“I am very interested in using the idea of something which is visually very beautiful because I think that I want my audience to engage with my work even though I am actually tackling quite serious issues. I want the point of entry to be intriguing and to be engaging and hopefully people will enter the other levels of the work.”

 

 

 

 

 

 

Inspiratiebronnen

 

De thema’s van zijn werk zijn veelal kolonialisme, post- kolonialisme, klasseverschillen en globalisatie. Hij haalt zijn inspiratiebronnen overal vandaan: “I want to show I live in a world which is vast and take in other influences, in the way that any white artist has been able to do for centuries” en “I am a citizen of the world in the way that Picasso was. He chose his influences from wherever he wanted.”

 

“For me, Africans are inspired by everything that Europeans are. And what is very interesting is that the whole history of Modernism was actually created by the influence of African art on Picasso. Here was an artist of Spanish origin living in France, who took his influence from Africa to produce his work. Nobody would ever question that for one second. Now if an African wanted to be as free as Picasso, like myself – and I choose to take things from European culture as just another influence in the way that Picasso did with African art – it becomes a big issue. There is an assumption that I should stay in Africa and close my eyes. I mix things together because I believe that I’m just as free as Picasso. People should get used to it. Africans are well travelled now and we can do whatever we want.”

 

 

 

 

                                           Shonibare ziet zichzelf als bicultureel, een postkoloniale hybride

 

 

 

 

 

Nederlandse stoffen

 

Halverwege de 19e eeuw lukte het de Helmondse katoendrukker Vlisco Indonesische batikstoffen goed te imiteren en er ontstond een bloeiende handel met de Oost. Maar onderweg kwamen de stoffen ook in handen van handelaren in Afrika en het product sloeg aan. Het kleurige textiel met ‘made in Holland’ kreeg vanwege de kwaliteit in de loop der tijd status en heden ten dage is 90% van de productie van ‘Dutch wax’ bestemd voor de Afrikaanse markt.

 

Ter gelegenheid van het 170-jarig bestaan van het textielbedrijf Vlisco, presenteerde het Gemeentemuseum Helmond najaar 2016 en winter 2017 een tentoonstelling met werk van Yinka Shonibare MBE.

 

Op deze webpagina’s een fotoverslag van de beelden op de expositie.

 

 

 

 

 

 

 

                                       Einde van een tijdperk

 

 

 

Foto uit de serie Fake Death Pictures (2011) waarin de dood van de koloniale macht wordt gesymboliseerd

door een stervende Lord Nelson. De scčnes zijn ontleend aan westerse schilderijen, bovenstaande aan

‘De zelfmoord’ van Édouard Manet uit 1877.

 

 

 

Citaten van Shonibare zijn ontleend aan publicaties (2009-2015) verzameld door de Stephen Friedman Gallery, Londen

 

 


 

Tentoonstelling ‘Paradise beyond’, Yinka Shonibare in Gemeentemuseum Helmond, 2016-2017

 

Foto’s: december 2016

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

 

Startpagina Yinka Shonibare