Beelden in Museum Voorlinden

 

       Wassenaar

 

 

 

 

                                                                                                         Retouch door Susan Collis, 2013

 

 

Dat wat nu gemaakt wordt

 

Museum Voorlinden te Wassenaar opende september 2016 haar deuren; zakenman Joop van Caldenborgh (1940) bouwde het museum voor zijn kunstverzameling ‘de Caldic Collectie’, de grootste particuliere verzameling van voornamelijk hedendaagse kunst in Nederland.

 

Van Caldenborgh verzamelt niet thematisch of van een bepaalde stroming, maar puur op persoonlijke smaak. Uit zijn toespraak bij de opening: “Mensen zeggen dat ik breed verzamel. Dat is niet per se waar. Ik verzamel vooral dat wat vandaag door kunstenaars gemaakt wordt en dat is heel breed. Vroeger was dat veel enger, maakten ze alleen schilderijen of beeldhouwden, nu doen ze van alles. Ze maken video’s, ze maken installaties en ik vind het leuk om dat tijdsgewricht te verzamelen. En daarom lijkt het breed, maar het is eigenlijk heel eng. Het is alleen maar dat wat zich na de Tweede Wereldoorlog heeft afgespeeld.”

 

In een interview met de World Art Foundation in 2016 zegt van Caldenborgh: “Ik ben een fervent aanhanger van Minimal Art en van de Nul-periode. Dat kan ik per se zo zeggen. Maar in principe heb ik gedurende mijn leven verzameld dat wat de kunstenaar maakt. Veel mensen noemen dat eclectisch, tot chaotisch aan toe. Ik zie dat zelf heel anders. Als je verzamelt dat wat er nu gemaakt wordt, en je deed dat honderd jaar geleden, dan verzamelde je prenten of schilderijen en een enkele keer misschien een beeld. Dat was wat er toen gemaakt werd. Vandaag de dag maakt men video’s, men maakt installaties, men werkt met fotografie en allerlei zaken die heel anders zijn dan vroeger. Dat wil ik graag volgen. Dat wil ik graag nu in het museum kunnen laten zien.”

 

Een argeloze bezoeker die vooral naar sculpturen kijkt, valt na verloop van tijd iets op:

 

 

 

 

                                                                                                                     Z.t. door Robert Gober, 1992

 

 

Dingbeelden en plantbeelden

 

In de figuratieve beeldhouwkunst is het hoofdonderwerp de mens zelf, en op de tweede plaats op grote afstand het dier. Verbeelding van antropogene (door de mens gemaakte of door de mens teweeggebrachte) objecten komt veel minder voor, maar in de beeldencollectie van museum Voorlinden is juist die categorie ruim vertegenwoordigd afgaand op de eerste twee tentoonstellingen met werk uit de eigen collectie. Een greep:

 

In de eerste expositie ‘Full moon’ waren onder andere te zien een prop, een tafel, ladenkastje, rijtje stoelen, vogelkooitje, peuken, een emmer op een stoel, krukken, een kinderbed, een huid, aangebeten appels, een omgeploegd stuk grond, een overall en een schoen. De tweede expositie ‘De tussentijd’ toonde ondermeer vuilniszakken, een kooitje, boeken, een grammofoonplaat, piano, pan met mossels, maatbekers, wekkers op een tafel, een zwevende bal, een toren kussens, kapotte torenklokken, filmspoelen, een boeddhabeeld en een smeltend blok ijs. Vaste items zijn een zwembad en liftdeurtjes en bijvoorbeeld een aangesneden taart en een serie olievlekken horen eveneens tot de collectie. Het geeft de indicatie dat in de verzameling figuratieve beelden van het museum het accent op ‘dingbeelden’ of ‘antropogeenbeelden’ ligt in plaats van op de gebruikelijke mensbeelden.

 

Plantbeelden, ook niet algemeen vertegenwoordigd in de kunst, lijken in deze verzameling de plaats van dierbeelden te hebben ingenomen. Appels en een paardebloem waren al te zien, de collectie bevat ook een pompoen van Yayai Kusama en in de beeldentuin Clingenbosch bevinden zich ondermeer paddestoelen van Sylvie Fleury, een boom van Piet Warffemius, ‘bessen’ van Maria Roosen en een boomtak van Penone.

 

 

 

 

                                                                                                                    Z. t. door Tom Friedman, 2012

 

 

Wonderland

 

Van Caldenborgh: “Het gaat in kunst vaak niet alleen om plezier maar ook om het vervreemdende karakter van de kunst.” Er is in de beeldencollectie een voorkeur te bespeuren voor het gezichtsbedrog, het voor de gek houden, het op het verkeerde been zetten, de grap. Hier groeit een paardebloem uit de plint, daar staat het afval op een vreemde plek te wachten op de reinigingsdienst, publiek lijkt onder water te lopen en elders zweeft een bal in de ruimte. Een emmer met eieren wankelt, een tafel kruip langs de muren omhoog, er is een lift voor kabouters en even verderop liggen reuzen te zonnen. De lichte toets is duidelijk aanwezig in de verzameling.

 

Ook rond de opening van het museum paste van Caldenborgh de ‘prank’ toe. Als stunt, pardon: voor de naamsbekendheid, pardon: voor het besturen van het museum, trok hij de bekende directeur van het Rijksmuseum aan als algemeen directeur. Heel cultureel Nederland veerde op: wat, hoezo, waarom? De media doken er bovenop. Kort na de opening vertrok de aandachtstrekker weer, maar museum Voorlinden stond inmiddels wel op de kaart.

 

 

 

 

                                                                                                         Z.t. door Maurizio Cattelan, 2001

 

Verschil in kleur

 

In het dak van het museum zijn 115.000 buisjes schuin geplaatst waardoor het noorderlicht direct naar binnen valt en het zuiderlicht eerst wordt gebroken. De architecten van het museum op hun website: “Ieder bezoek aan het museum is anders door de dagelijkse verschillen in intensiteit en kleur van het gedoseerde daglicht.” Dat is terug te zien in foto’s op deze webpagina’s: bij een bezoek op een zonnige dag is er op de foto’s een geel/groenige gloed te zien, op een grauwe dag een blauwzweem.

 

 

 

 

 

                                                                                   La divina commedia door Sabrina Mezzaqui, 2008

 

 

In een filmpje van Omroep West wijst van Caldenborgh op een kunstwerk van de Italiaan Maurizio Nannucci dat in neonletters adviseert: ‘Listen to your eyes’. Van Caldenborgh: “Dat is waar het hele museum en het in de kunst over gaat. Dat is de bedoeling van de kunst. Geniet en luister naar je ogen, dan word je een gelukkig mens.”

 

 

 


 

Museum Voorlinden, Wassenaar

 

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

 

Startpagina Beelden in Museum Voorlinden